Xét nghiệm di truyền – một nghiên cứu mới đề xuất mối liên hệ giữa gen và môi trường xã hội

Sep 16, 2019 | genetics | 0 comments

Điều gì làm cho bạn trở thành con người như ngày hôm nay hoặc mai sau? Do bản chất tự nhiên hay do nuôi dưỡng? Do các gen bạn được thừa hưởng hay do môi trường sống của bạn? Hầu hết chúng ta đã có cuộc tranh luận này trong một số thời điểm khác nhau.

Mặc dù đây là một chủ đề khá thú vị, nhưng hóa ra câu trả lời phức tạp hơn nhiều so với chúng ta tưởng. Các nghiên cứu thử nghiệm di truyền đã chỉ ra rằng con người của chũng ta là sự kết hợp tổng hòa giữa các yếu tố tự nhiên và nuôi dưỡng.

Một nghiên cứu mới được thực hiện bởi các nhà khoa học từ Đại học Michigan, Đại học Pennsylvania và Đại học Princeton – Hoa Kỳ đã cố gắng làm sáng tỏ vấn đề này. Nghiên cứu cho thấy rằng những đứa trẻ phải sống trong môi trường xã hội không thuận lợi có thể có sức khỏe kém hơn do ảnh hưởng đến một yếu tố được gọi là “chiều dài điểm cuối nhiễm sắc thể” (telomere length – TL).

Telomere là các chuỗi DNA nằm ở cuối mỗi nhiễm sắc thể của chúng ta và bảo vệ nhiễm sắc thể khỏi sự biến chất hoặc hợp nhất với các nhiễm sắc thể khác. Bạn có thể tưởng tượng chúng giống như những chiếc mũ nhựa mà chúng ta thường thấy ở phần cuối của dây giày. Việc TL bị rút ngắn dần dần theo thời gian là một trong những lý do khiến chúng ta già đi và chiều dài telomere ngắn có liên quan đến nhiều bệnh trong đó có ung thư. Nghiên cứu cho thấy chiều dài telomere là một chỉ số tương đối tin cậy về tuổi thọ. Các yếu tố môi trường và lối sống như căng thẳng, hút thuốc và béo phì có thể làm tăng tốc độ rút ngắn telomere. Hơn nữa, các nghiên cứu trước đây đã cho thấy chiều dài telomere là một chỉ số phản ánh mức độ căng thẳng mà chúng ta đã tiếp xúc trong cuộc sống.

Nghiên cứu hiện tại liên quan đến một nhóm gồm 40 cậu bé người Mỹ gốc Phi 9 tuổi trong môi trường xã hội khắc nghiệt và đặt ra hai câu hỏi lớn:

  • Các cậu bé lớn lên trong một môi trường xã hội khắc nghiệt (nghèo đói, gia đình không ổn định, nuôi dạy con cái khắc nghiệt, v.v.) có độ dài telomere ngắn hơn?
  • Có phải sự tăng nhạy cảm di truyền làm thay đổi tác động của các yếu tố xã hội lên chiều dài telomere?

Nếu kết quả của nghiên cứu này được chứng minh là phù hợp trong các mẫu dân số lớn hơn nhiều, chúng ta có thể sử dụng chiều dài telomere như một chỉ báo ra để đo mức độ căng thẳng ở trẻ em.

Trong số những người được nghiên cứu, môi trường xã hội khắc nghiệt có liên quan đến TL ngắn hơn 19% ở trẻ em trai. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng việc các bà mẹ có trình độ học vấn cao có mối tương quan tích cực với TL dài hơn. Điều này có khả năng là do tác động kinh tế và xã hội trực tiếp của giáo dục đối với gia đình.

Về độ nhạy cảm di truyền, nhóm nghiên cứu đã tìm ra mối tương quan giữa TL và biến thể gen trong gen di truyền dopamine và serotonin (trước đây được đề xuất là điều tiết độ nhạy di truyền đối với stress). Các tác giả nhận thấy rằng TL của các bé trai có điểm số nhạy cảm di truyền cao (được xác định bởi kiểu gen serotonin / dopamine) bị ảnh hưởng bỏi căng thẳng ở mức độ lớn hơn so với những trẻ có độ nhạy cảm di truyền thấp hơn.

Nhận xét về nghiên cứu, Tiến sĩ Saleem Mohammed cho biết, mặc dù kiểu gen serotonin và dompamine được  có ảnh hưởng đến các đặc điểm tâm lý, chúng vẫn chưa thể là một đại diện chỉ báo cho chiều dài telomere. Để xác nhận các hiệu ứng được tìm thấy trong nghiên cứu chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu trên một mẫu dân số lớn hơn. Tuy nhiên, đây là một nỗ lực tiên phong để liên kết các biến thể gen với các yếu tố gây căng thẳng xã hội thông qua TL như một dấu ấn sinh học và chắc chắn sẽ truyền cảm hứng cho nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực này.

 

Theo dõi
Thông báo về
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

19008043